Szkoła Muzyczna

W latach 20. minionego wieku istniała w naszym mieście Szkoła Muzyczna Eleonory Bromirskiej, która mieściła się przy ulicy Zamkowej 7. E. Bromirska uczyła gry na fortepianie, Jakób Lewak na skrzypcach, a Henryk Miłek teorii muzyki. (Polska Artystyczna. Kalendarz na 1923-1924). Uczniem Bromirskiej był m. in. Henryk Debich. Po drugiej wojnie światowej Szkołę Muzyczną w Pabianicach prowadził Marceli Popławski.

Głos Pabianic informował, że w Pabianicach przy ulicy Kościuszki 14 mieści się Szkoła Muzyczna podległa Ludowemu Instytutowi Muzycznemu. Szkoła istnieje już od maja 1945 roku. W pierwszych miesiącach swego istnienia szkoła ta grupowała zaledwie kilkunastu uczniów, obecnie przeobraziła się w poważną placówkę kultury muzycznej, udzielającej nauki 110 uczniom. W szkole kształcą się w olbrzymiej większości dzieci robotników, a także dzieci chłopów z okolicznych wsi. Wśród uczniów szkoły spotkać można prawdziwe talenty, które przy cierpliwej i wytężonej nauce będą mogły wyrosnąć na znakomitych wirtuozów.

Do takich należy 12-letni Borkowski Marian, syn robotnika, który po pięciomiesięcznej zaledwie nauce, bierze z niezwykłą łatwością trudne akordy na fortepianie i gra wraz z uczniami III klasy. Do takich należy też syn chłopa Pawlak, którego gra na skrzypcach zapowiada w przyszłości artystę.

Nauka w Szkole Muzycznej trwa zasadniczo 5 lat, jeżeli jednak uczeń posiada wyjątkowe zdolności i opanuje przewidziany program w terminie wcześniejszym może szkołę ukończyć wcześniej. W roku bieżącym opuszczą jej progi pierwsi absolwenci. Każdy z nich jest w pełni przygotowany do egzaminu konkursowego w Konserwatorium.

Szkoła Muzyczna w Pabianicach posiada 4 klasy fortepianu, jedną klasę skrzypiec i jedną klasę akordeonu. Poza tym istnieje jeszcze jedna klasa nauki teoretycznej. (Głos Pabianic nr 122/1949 r.)

Profesor Popławski

Po drugiej wojnie światowej dyrektorem Szkoły Muzycznej w Pabianicach był Marceli Popławski, którego sylwetkę przybliżył Biuletyn Zarządu Głównego Związku Zawodowego Muzyków.

Okręg Łódzki dotknęła dotkliwa, niepowetowana strata: w dniu 1 maja po krótkiej chorobie zmarł w łódzkim szpitalu w Radogoszczu znany kompozytor i pedagog Marceli Popławski.

M. Popławski urodził się w roku 1882 w Pieńkówce na Podolu. Od lat najmłodszych poświęcił się muzyce, zrazu studiując grę skrzypcową, potem pobierając również naukę kompozycji. Po studiach pod kierunkiem Al. Głazunowa udaje się do Lipska, gdzie w roku 1908 uzyskuje dyplom kompozytorski w klasie M. Regera i dyplom wirtuozowski w klasie skrzypiec H. Sitta. Dalsze lata spędza na wytężonych studiach kompozytorskich u Vincent d’Indy w Paryżu. W okresie pobytu we Francji gra w kilku orkiestrach i sporo komponuje. Wybuch pierwszej wojny światowej zastaje go w Rosji. W roku 1917 wraz z Iwaszkiewiczem, Kwaskowskim, Krasowskim i innymi tworzą w Kijowie teatr polski- Studium Teatralne St. Wysockiej.

Jest kompozytorem wielu doskonałych ilustracji muzycznych do sztuk teatralnych. Do Polski wraca w 1921 i osiada zrazu w Toruniu, gdzie staje się współtwórcą Konserwatorium, którym od roku 1922 przez szereg lat kieruje jako dyrektor. Utrzymuje nawiązany w Kijowie kontakt z życiem teatralnym, współpracując z M. Szpakiewiczem w kierowaniu teatrem toruńskim.

Po kilkuletnim pobycie w Równem na Wołyniu, Popławski około r. 1934 osiada w Warszawie, gdzie obejmuje stanowisko kierownika muzycznego przy Warszawskiej Dyrekcji Kolei i tworzy reprezentacyjną orkiestrę symfoniczną kolejarzy.

Wojnę 1939 i całą okupację przebywa w Warszawie. Po wyzwoleniu organizuje wespół z prof. E. Bromirską i Żuławskim Szkołę Muzyczną w Pabianicach, którą kieruje aż do wybuchu choroby, pracując również jako profesor Ludowego Instytutu Muzycznego w Łodzi.

Na niwie związkowej pracuje chlubnie jako prezes łódzkiego koła Związku Kompozytorów i członek Okręgowego Sądu Koleżeńskiego Związku Zawodowego Muzyków RP w Łodzi, znany i poważany za swój kryształowy charakter i obiektywny osąd.

Dorobek kompozytorski Popławskiego jest olbrzymi: obok trzech koncertów skrzypcowych, trzech kwartetów, koncertu na harfę, dwóch poematów symfonicznych, licznych ilustracji muzycznych do niemal całego klasycznego repertuaru teatralnego, monumentalnych wariacji fortepianowych obejmuje on szereg doskonałych drobniejszych kompozycji instrumentalnych i pieśni.

Licznymi pozycjami zasilił instrumentalną literaturę pedagogiczną, zwłaszcza skrzypcową. Niestety, nie cały dorobek kompozytorski Marcelego Popławskiego przetrwał burzliwe lata 1917, 1939 i 1944, to jednak co ocalało, a nade wszystko sympatia i szacunek jakim łódzki świat muzyczny otaczał tego pełnego skromności, wielkiego duchem, choć całkowicie oddanego szarej pracy pedagogicznej artystę – pozwala przypuszczać, że M. Popławski w naszych sercach żył będzie. (Biuletyn Zarządu Głównego Związku Zawodowego Muzyków nr 4/1948 r.)

Profesor Borkowski

Uczniem pabianickiej Szkoły Muzycznej był Marian Borkowski, wybitny artysta i muzykolog, którego biogramy znajdujemy w wielu encyklopediach, almanachach, słownikach i przewodnikach muzycznych świata np. Who’s Who In The World 2007:

Marian Borkowski – composer, musicologist, educator, b. Pabianice, Poland, Aug. 17, 1934; s. Witold Borkowski and Bronisława (Cieniewska) Borkowska. Studied piano with Jan Ekier and Natalia Hornowska, Acad. Music, Warsaw, 1959-65, studied composition with Kazimierz Sikorski, 1959-65; MA in composition, Chopin Acad. Music, Warsaw 1965, M in Musicology, Warsaw U., 1966; studied composition with Nadia Boulanger and Olivier Messiaenat, Paris Conservatory, 1966-68; studied composition with Tannis Xenakis, Ecole Pratique des Hautes Etudes, 1966-68; studied philosophy with Jean Hyppolite and Jules Vuillemin, Sorbonne, Coll. France, 1966-68; studied with Gyorgy Liegeti, Karlheinz Stockhausen, Iannis Xenakis and Franco Donatoni, 1972-75 lectr. to assoc. prof. Chopin Acad. Music, 1968-89; prof. composition and orchestration, 1989, deputy dean faculty. Composition, conducting and music theory, 1975-78, v.p, 1978-81, 1987-90, head chair music theory, 1993-99, dean faculty composition, conducting and music theory, 1996-99, organizer, head postgrad. studies in music theory,1988- , head chair composition, 1999-2004, organizer, dir. postgrad. studiem in composition, 2000 – vis. prof. composition to univ. and conservatories throughout U.S., Can., France, Italy and Republic of Korea; mem. rsch. bd. advisors Am. Biog. Inst.; member artistic coun. Internat. Festival Sacred Music, Czech Republic; mem. coun. Acad. Phonography. Condr. of several internat. concert , radio and TV performances, of several radio and CD recordings. Performed in various countries throughout Europe, Russia, Australia, Can., Colombia, Cuba, Japan, Mexico and U.S.;

Composer: (trumpet and organ) Prologue 1990, (mixed choir cappella) Adoramus, 1991, Regina Caeli, 1995, Ave – Alleluia – Amen, 2000, Libera me, 2005, (orch.) Ritornel, 1992 (mixed choir and 4 instruments) Hosanna, 1993, (mixed choir and orchestra) Kassandra, 1997, De profundis, 1998, (brass quintet) Mettallica, 1999, Dix, 2002, (string orch.) Con-Son, 2001, Visions, 2003, (mixed choir and orch.) Dies irae, 2004, Hymnus, 2005 (instrumental ensamble) Souns, 2006.

Mem. artistic coun., Internat. Festival of Sacred Music in Częstochowa, 1997-; founder, artistic dir. Festival – lab. of Contemporary Music, 1985-. Recipient Young Composer Competition Winner, Warsaw, 1966; G.B. Viotti Internat. Composer Competition Winner, Vercelli, 1969; K. Szymanowski Composer Competition Winner, Warsaw, 1974; Internat. New Music Composers Competition Winner, N.Y., 1990;

Min. of Culture and Art. award, 1976, 1980.1982, 2004; Silver Cross of Merit, Rep. of Poland 1977; Silver Medal Premio Vittorio Gui, Italy, 1979; Chopin Acad. of Music medal, Warsaw, 1981; Knight Cross of Order Polonia Restituta, 1984; Badge of Merit in Culture, 1985; Comdr. Cross of Order Polonia Restituta, 2002; Plaque of Hon. Chopin Acad. Music, 2004; Silver Olimpic Laurel, 2004. (…) (Who’s Who In The World 2007)

Marian Borkowski – życie i twórczość.

Autor: Sławomir Saładaj