Proniewicz
A pomniejsz czcionkę A standardowy rozmiar A powiększ czcionkęPrzez międzywojenne miasto przewinęło się wielu prawników, lekarzy, administratywistów, inżynierów, nauczycieli. Wzmianki o tych profesjonalistach znajdujemy w rozmaitych publikacjach. Aleksander Proniewicz był m. in. sędzią w Wilnie i notariuszem w Pabianicach.
Aleksander Proniewicz (1858 Grodno-1926 Pabianice)
Urodził się 23 listopada 1858 r. w Grodnie. Jego ojcem był Andrzej Proniewicz. Matka pochodziła z rodziny Ejsmontów. Absolwent Wydziału Prawa UW. Dnia 2 września 1883 r. został przyjęty na służbę sądową jako aplikant przy prokuratorze Sądu Okręgowego w Kielcach. Przez tego prokuratora po dwóch latach mianowany został sekretarzem . Dnia 15 kwietnia 1887 r. przejął obowiązki sędziego śledczego 2. Dońskiego Ust.-Miedwiedickiego Sądu Okręgowego, a 23 lutego 1891 objął stanowisko podprokuratora tegoż sądu. W maju 1893 r. przeniesiony został do Sądu Okręgowego w Woroneżu, skąd 7 lipca 1906 r. trafił do Sądu Okręgowego w Siedlcach.
Z Siedlcami związany był do 1915 r., kiedy to w związku z wojną doszło do ewakuacji sądu do Rosji, najpierw jako sędzia, a następnie (5 października 1908) jako notariusz przy Kancelarii Hipotecznej Sądu Okręgowego. Rozkazem Tymczasowego Rządu w Rosji 11 lutego 1917 miał zostać zaliczony do Ministerstwa Wojny i mianowany „radcą prawnym 4 komisji frontu zachodniego”.
W 1918 roku powrócił i w niepodległej Polsce, od Ministra Sprawiedliwości, 23 grudnia otrzymał nominację na sędziego Sądu Okręgowego w Kaliszu, gdzie orzekał tylko pół roku. W związku bowiem z realizacją koncepcji tworzenia na Kresach Wschodnich polskiego sądownictwa 12 czerwca 1919 r. podjął się zadania współuczestniczenia w tym przedsięwzięciu, zostając z nominacji Komisarza Generalnego Ziem Wschodnich wiceprezesem Sądu Okręgowego w Wilnie.
W lipcu 1921 r. awansował, przejmując ster nad tym sądem. Rok wcześniej otrzymał też zadanie przewodniczenia Sądowi Doraźnemu w Wilnie. Dalsza ścieżka zawodowa zaprowadziła go do Pabianic, gdzie na mocy wniosku nominacyjnego Ministra Sprawiedliwości z 5 lipca 1923 r. został notariuszem w Łódzkim Okręgu Sądowym, którym był do końca życia. Obowiązki prezesa Sądu Okręgowego w Wilnie złożył 11 sierpnia 1923 r., przekazując je sędziemu Adamowi Murza-Murziczowi.
W tym samym jeszcze roku współtworzył statut Towarzystwa Miłośników Historii Reformacji Polskiej im. Jana Łaskiego w Wilnie.
Wymownym podsumowaniem działalności sędziego Proniewicza był artykuł o charakterze pożegnalnym opublikowany w „Dzienniku Wileńskim” 7 sierpnia 1923 r. Autor podpisujący się inicjałami A.J. napisał w nim, że ustąpienie prezesa z sądownictwa wileńskiego stwarza w nim „bardzo znaczną, trudną do zapełnienia lukę”, bowiem jako bardzo dobry Polak i prawnik położył na swych stanowiskach w Wilnie poważne zasługi, zwłaszcza w okresach dwukrotnej organizacji sądów (w latach 1919 i 1920).
Zmarł w 1926 r. w Pabianicach. Ze związku małżeńskiego z Zofią Marią Schmidt, zawartego 16 listopada 1882 r. w Warszawie miał 16 dzieci, z czego 8 dożyło dorosłości: Sobiesław, Andrzej (ur. 1883), Władysław (ur. 1885), Wanda Maria (ur. 1887), Wiktoria (ur. 1889), Jerzy (ur. 1892), Łucja (ur. 1896) i Maria (ur. 1902). (Diana Maksimiuk „Kierownictwo Sądu Okręgowego w Wilnie w okresie funkcjonowania Zarządu Cywilnego Ziem Wschodnich –szkice biograficzne” w: Z Dziejów Prawa 2019, T.12)
Włodzimierz Wojtkiewicz (1885-1935)
W. Wojtkiewicz był m. in. inżynierem w pabianickim przemyśle. Tygodnik Świat informował: Włodzimierz Wojtkiewicz zmarł 26 września 1935r. Urodzony w 1885 r. w Warszawie, kształcił się w b. 3-im Gimnazjum Warszawskim, z pozbawieniem prawa wstąpienia do zakładów naukowych w obrębie całego Państwa Rosyjskiego. Po odbyciu rocznej praktyki w fabryce Schlesserów w Ozorkowie, wyjechał dla dalszych studiów do Reutlingen w Wirtembergii, gdzie ukończył Wyższą Szkołę Techniczną.
Po powrocie do kraju pracował na odpowiedzialnych stanowiskach w fabrykach przędzy w Pabianicach i Łodzi. Po odzyskaniu niepodległości objął w Ministerium Pracy i Opieki Społecznej stanowisko inspektora pracy III-go Okręgu w Łodzi, które piastował do 1933 roku, skąd przeniósł się na takież stanowisko do II-go Okręgu w Warszawie. Za zasługi położone na polu swej odpowiedzialnej pracy został w 1932 r. odznaczony Złotym Krzyżem Zasługi. (Świat: pismo tygodniowe ilustrowane poświęcone życiu społecznemu, literaturze i sztuce nr 40/1935 r.)
Autor: Sławomir Saładaj